|
Het
schaap kent vele prachtige natuurlijke kleuren.
|
Door
de jaren heen dat we schapen houden is ook mijn belangstelling gewekt
voor het verwerken van de producten van het schaap. In de eerste plaats
denk je daarbij aan de wol maar ook de huiden en hoorns kunnen prachtige
producten leveren. Daarnaast is het vlees van onze dieren bijzonder
smakelijk en mals en verwerken wij regelmatig onze ramlammeren.
Deze
pagina wil laten zien wat er allemaal met wol en huiden gedaan kan
worden. Wol is een heel prettig en natuurlijk materiaal en behoeft niet
altijd "kriebelig" te zijn, zoals men vaak denkt.
In
de nabije toekomst hoop ik gesponnen wol van onze eigen schapen te
kunnen verkopen. De wol komt van dieren met een prettige vacht, dus niet
van onze heideschapen (dat kriebelt te veel) en wordt als het even kan
gemixt met Alpaca vacht, dat heel erg zacht is.
Persoonlijk
houdt ik erg van de natuurlijke kleuren die de schapen te bieden hebben
en zal ik niet snel besluiten tot het verven van de wol.
|
|
|
|
Mijn
Louët spinnewiel met de wol en gesponnen streng van een zwarte Alpaca. |
Het spinnen
van wol is een bijzondere rustgevende bezigheid, Haastig spoed is zelden
goed is zeker op het spinnen van toepassing. Voordat iemand leert
spinnen wordt altijd eerst geadviseerd slechts het wiel met het pedaal
rustig draaiende te houden. En dat is een moeilijke opgave, meestal
trappen we als een gek op dat wiel om te voorkomen dat het stopt maar
het is juist de kunst om heel rustig het wiel in beweging te zetten en
zowel links als rechtsom te laten draaien.
Pas als
dat goed lukt kunnen we de wol gaan toevoeren. Het makkelijkst in het
begin is om gekaarde wol te gebruiken, hoewel sommige ervaren spinsters
de voorkeur geven aan een goed ruwe en schone vacht.
De wol
wordt altijd ongewassen gesponnen, dan is ze nog lekker vet en verwerkt
het beter. Voordat de wol dus gesponnen wordt kan men besluiten het te
kaarden met een set kaardplankjes of met een kaardmolen. Vieze stukjes,
achtergebleven stro en zaadjes en losse plukjes wol worden zo verwijderd
en vergemakkelijkt het spinnen.
Als een
vacht wordt uitgezocht voor het spinnen is het belangrijk te letten op
de kroes en of de vacht niet al deels vervilt is. Dit komt vaak voor bij
heideschapen en andere oude landrassen. Ook dient de vacht ontdaan te
worden van de vuile stukken en poepresten.
Om het
spinnen goed te leren zijn er door heel Nederland wel spingroepen te
vinden en worden er spin cursussen gegeven.
|
|
|
|
Kinderslofjes
gevilt van een donker Gotland Pelsschaap. |
Ook het
vilten van de wol is een hele leuke bezigheid. Men kent het
"nat" vilten en het "droog" vilten oftewel
"naaldvilten".
Met
repen gekaarde wol en warm water en zeep kun je de prachtigste
voorwerpen maken.
Niet
alle wol is voor het vilten geschikt. De wol van het Gotland pelsschaap
bijvoorbeeld is bijzonder geschikt voor dit doel en heeft daarnaast ook
prachtige natuurlijke grijstinten. De meeste heideschapen wol is ook
voor het vilten geschikt.
Het
droog vilten is ook iets aparts. Door met een speciale naald veelvuldig
op en neer in de wol te prikken ontstaat een vilten bal.
Voor
foto's betreffende dit proces kijkt u in het speciale fotoalbum.
|
|
|
|
Prachtige
zelfgemaakte pantoffels op de cursus van Gute Får
van een Gotland Pelsvacht. Super zacht en comfortabel! |
De
huiden van schapen worden in de regel door schapenhouders niet gebruikt.
Toch is het best eens de moeite waard te bekijken wat je daarmee kunt
doen.
Het zijn
in Nederland voornamelijk de houders van Gotland Pelsschapen die van de
gelooide vachten prachtige kledingstukken maken.
De
vachten van overige rassen worden meestal slechts gelooid en gekamd om
als kleedje op de vloer of als stoelzitting te dienen. In Bolsward zit
een Nederlands bedrijf dat vachten looit en er o.a. ook zadel dekjes en
pantoffels van maakt.
Ook op
dit gebied worden door een aantal Gotlander bedrijven cursussen gegeven.
|
|
|
|
Een
prachtig voorbeeld van een Ramshoorn met
een uitgesneden Border Collie erop. |
Hoorns
van schapen worden wel gebruikt voor het maken van de
"herdersstaf". In Engeland wordt zo iemand
"Stickmaker" genoemd. Hier in Nederland zijn er slechts een
paar mensen die dit kunnen. Het is echt een oude ambacht dat niet
verloren mag gaan.
De hoorn
kan eenvoudig rond gemaakt worden maar vaak zie je ook wel prachtige
dieren uit het hoorn gesneden. Het is echter niet makkelijk om aan
hoorns te komen. Ze horen bij de kop van het schaap en worden meestal
met het slachtafval vernietigd.
|
|
|
|
|
|
|
